HUISVESTING
In de natuur komen phelsuma's voor in de regenwouden van het eiland Madagaskar en de eilanden hierrond zoals de Mascarenen (Mauritius, La Réunion en Rodrigues), Comoren, Seychellen, Andaman eilanden en zelfs de Oostkust van Afrika (Zanzibar). Het zijn echte klimmers en worden dus vooral teruggevonden op hoge boomstammen, maar ook op rotsen en zelfs gebouwen.
Vivariums
De ideale leefomgeving voor phelsuma's is een vivarium dat hoog is, echter voldoende breedte is ook nodig daar ze vooral boven in het vivarium zullen leven en dus ook daar voldoende leefruimte nodig hebben om zich optimaal te voelen. Voor de kleinere tot middelgrote soorten is een bak van 45x45x60 (lxbxh) voldoende voor een koppeltje. Voor de grotere soorten (vb Phelsuma grandis) heb je een een hoger vivarium nodig (80-90cm).
Een tweede belangrijk punt is de temperatuur en verlichting van je vivarium. In de natuur bedraagt het gemiddelde uren zon per dag zo'n 12 uur. Dit kan je zelf ook nabootsen door gebruik te maken van timers. Het best geef je 13 uren licht/dag tijdens de lente/zomer en laat je geleidelijk het uren zon dalen tot 10 uren in de winderperiode. Dit zorgt voor een stimulatie van de voortplanting gedurende de lente/zomer en een zeer belangrijke rustperiode tijdens de winter. De meeste phelsumasoorten hebben een dagtemperatuur boven in het vivarium nodig tussen de 25-30°C. 's Nachts mag de temperatuur 5-10°C dalen (18-23°C). Deze temperatuur kan je best op punt houden met een warmtelamp of halogeenspot (15W). Ideaal plaats je een 10tal cm onder deze warmtebron een horizontale bamboe. Dit doet dienst als opwarmplaats en heeft ideaal een temperatuur van 28-30 °C. Wanneer de temperatuur te hoog is gebruik je best een spot van een lager wattage.
Phelsuma's zijn echte zonnekloppers en je zal ze daarom het merendeel van de tijd terugvinden op hun favoriet zonplekje. Naast een warmtebron hebben ze ook veel natuurlijk licht met voldoende UV-B nodig. Dit kan je bekomen door gebruik te maken van PL of TL-lampen met hoge CRI en lumens. Natuurlijk zonlicht heeft een CRI van 100. Artificiële lampen die zeer dicht in de buurt komen qua lichtsamenstelling hebben een CRI van 98 en hebben meestal een UV-B gehalte van 2%. Wanneer je wekelijks of tweewekelijks Vit D3 toevoegt aan je sproeiwater is 2% UV-B voldoende om rachitis te voorkomen. Algemeen is het zeer belangrijk om je verlichting buiten het terrarium te plaatsen. Dit voorkomt verbranding en beschadiging van de huid van je dier wanneer het toevallig tegen de lamp zou komen. Hun huid is namelijk heel gevoelig en broos en littekens verdwijnen nooit helemaal.
Een derde belangrijke parameter is de relatieve luchtvochtigheid (RV). Hiermee wordt het gehalte aan waterdruppeltjes bedoeld in de lucht. Voor de meeste phelsuma's is een RV tussen 50 en 85% nodig afhankelijk van de soort. s' Nachts is de RV 10-20% hoger dan overdag. De RV kan je best op peil houden door één à twee maal per dag te sproeien met water. Ook de aanwezigheid van echte planten en mos helpen de luchtvochtigheid langer op peil te houden. Bij het dagelijks sproeien met kraanwater zal je hoogst waarschijnlijk na enige tijd kalkaanslag krijgen op je ruiten. Dit is deels op te lossen door je water vooraf te koken of mineraalwater te gebruiken. Het beste is osmosewater, maar dit is echter vrij duur en niet echt rendabel bij kleinschaligheid van de hobby. Wanneer je toch gewoon kraanwater dient te gebruiken kan je bij het schoonmaken van de ramen een héél kleine hoeveelheid azijn (1mL / 10 L) in je schoonmaakwater doen. Dit zorgt voor het oplossen van de kalk. Echter hier nooit mee sproeien! De relatieve vochtigheid wordt gemeten met een hygrometer (foto).
Ventilatie van verse lucht is enorm belangrijk voor je phelsuma's. Daarom gebruik je best een ventilatiestrook bovenaan je vivarium en 1 onderaan/vooraan.
De bodembedekking van je vivarium is uitermate belangrijk voor het behouden van een juiste RV. Je kan kiezen uit tal van verschillende mogelijke bodembedekkers, gaande van zeer eenvoudige zoals wc-papier, reptibark, potgrond of turfaarde. WC-papier en reptibark bevorderen de RV niet en lijken mij voornamelijk enkel geschikt voor quarantaine vivaria waar je voornamelijk je reptiel in het oog wil houden en dus een ingewikkelde ondergrondsamenstelling niet van belang is. Potgrond houdt heel goed water vast, zorgt voor het behoud van de geschikte RV en is uitermate geschikt voor plantengroei. Echter het nadeel van potgrond is dat het vrij snel schimmelt! Turfaarde behoudt ook zeer goed de RV, schimmelt veel minder snel door de relatief hoge zuurtegraad, maar is dan weer minder geschikt voor de plantengroei. Persoonlijk opteer ik om gebruik te maken van een bodembedekking die bestaat uit verschillende lagen: (I) Hygrokorrels: zij zorgen voor het vasthouden van voldoende water, (II) mengsel van orchidee-, turf- en potaarde: dit zorgt voor het behouden van een hoge RV en voorkomt tevens het schimmelen van de ondergrond en bevordert de plantengroei en tot slot (III) platen mos: houden ook water vast wat weer de RV ten goede komt (foto).
Een achterwand is voor phelsuma's van ondergeschikt belang. Het zal enkel esthetische waarde hebben voor de houder. Phelsuma's lopen net zo graag op glas. Wanneer je toch graag een mooie achterwand hebt voor je vivarium is het zeer belangrijk om te kiezen voor een gladde achterwand, anders zal je diertje deze achterwand zoveel mogelijk proberen te mijden. Naast een achterwand van piepschuim kan je ook opteren voor een achterwand opgebouwd uit bamboe. Phelsuma's lopen héél graag op deze ondergrond. Je kan dan bvb opteren voor dunne bamboestokken van 2-3cm diameter en deze in 2 te klieven. Je kan dan de halve stokken naast elkaar kleven en zo een zeer mooie achterwand maken. Zorg ook steeds ervoor dat er geen voedseldieren tussen of achter je achterwand kunnen geraken!
Wanneer je een phelsuma vivarium gaat inrichten moet je zoveel mogelijk rekening houden met de eisen die ze stellen om je dieren zo een goed en fijn mogelijk leven te geven. Bamboe is één van de elementen dat zeker niet mag ontbreken in je vivarium! Phelsuma's houden héél erg van zijn gladde ondergrond. In elk vivarium moet minstens één horizontale (cfr verlichting) en één grote dwarse bamboe aanwezig zijn. Het gebruik van bamboe heeft ook nog eens het voordeel dat het een materiaal is dat zeer goed warmte vasthoudt en dus ideaal is als opwarmplaats voor je phelsuma. Naast bamboe mag een sanseveria zeker niet ontbreken. Deze plant is zeer sterk, stelt weinig eisen qua verzorging en is ideaal als leg- en schuilplaats. Andere sterke planten en bloemen die goed tegen warmte kunnen, mogen ook steeds gebruikt worden. Het is zeer belangrijk je phelsuma's voldoende schuilplaatsen te geven daar het toch vrij schuchtere dieren zijn, zeker als het om een koppeltje gaat!